Waarom werken zo veel vrouwen nog steeds parttime? In Who cares leggen Bregje Feuth en Mirte Wibaut de vinger op de zere plek: de vraag waarom vrouwen niet méér werken is niet de juiste, maar waarom mannen niet meer zorgtaken op zich nemen. Feuth en Wibaut ontkrachten vastgeroeste veronderstellingen over vrouwen, mannen en zorgen en doen aanbevelingen die niet alleen vrouwen ten goede komen, maar ook mannen.
Geen kaboutertjes
Nieuwsberichten koppen over vele vrouwen met burn-outs. De overheid lanceerde een campagne om vrouwen meer uren te laten werken. Die kwetsbare deeltijdprinsesjes toch… Feuth en Wibaut gaan hiertegen ten strijde onder het motto: flip the coin. Draai het eens om. Zou het ook zo maar eens kunnen zijn dat vrouwen niet te weinig werken, maar dat mannen te weinig zorgen?
Ooit wilde minister Melkert van Sociale Zaken vrouwen en mannen evenveel uren betaald laten werken: vrouwen meer, mannen minder. Zijn veronderstelling was dat de zorgtaken dan eerlijk verdeeld zouden worden. Dat pakte anders uit. Los van het feit dat er in Melkerts berekening veel minder zorguren waren opgenomen dan nodig (zonder dat er kaboutertjes bedacht waren die die zouden invullen), zijn vrouwen wel meer uren betaald gaan werken, maar mannen niet minder. En mannen zijn ook niet meer gaan zorgen. Dan is het toch niet gek dat vrouwen geen 40-urige betaalde werkweek hebben en toch sneller opbranden.
Kostenpost of investering
Zorg bestaat uit alle ‘smeerolie’-taken die ervoor zorgen dat de samenleving op rolletjes blijft lopen. Van zichtbare taken, zoals eten koken en de was doen, tot de vele onzichtbare taken: het denk- en emotionele werk. Zorg is onzichtbaar; het valt niet op als het goed gaat.
Omdat in onze samenleving alleen tastbare resultaten met klinkende munt beloond worden, is een dag zorgen voor huishouden, ouders en kinderen ‘dus’ minder waard dan een dag werken op kantoor. Dat geldt ook voor betaalde zorg. Zorg is een kostenpost, geen investering. Who cares fileert vanuit verschillende perspectieven ideeën over zorgen: dat vrouwen daar nu eenmaal van nature beter in zijn (niet dus), dat het beter is voor de kinderen als vrouwen de primaire verzorger zijn (ook niet) en dat mannen al hartstikke geëmancipeerd zijn (evenmin).
De pagina’s met de geschiedenis van mannenemancipatie spreken boekdelen en lieten me in lachen uitbarsten. Geen spoiler: lees zelf maar.
Snelle auto
Met anekdotes uit hun eigen leven en werkpraktijk illustreren Feuth en Wibaut hoe diepgeworteld de stereotype taakverdeling in heteroseksuele relaties is. Ze maken daarmee glashelder dat de scheve arbeidsverhouding geen vrouwenprobleem is, maar een maatschappelijk probleem dat pas opgelost kan worden als het normaal wordt dat mannen ook zorgen.
Voor mannen die dat nu wel doen, blijkt het ook niet altijd makkelijk. Treurig is de hoop van een zorgende man dat zijn kinderen het hem niet kwalijk nemen dat er geen snelle auto op de oprit staat… Ook diepgeworteld is de opvatting van veel mannen dat zij niet zorgen, maar helpen - en daar dankbaarheid voor verwachten. Het is dus kennelijk niet hun primaire taak om de gymspullen van de kinderen in te pakken of een cadeautje te kopen voor een jarige.
De boodschap is helder: mannen doen zichzelf tekort door zo tegen zorgen aan te kijken.
Who cares is een stevig onderbouwd boek dat je als lezer echt van perspectief laat veranderen. Flip the coin dus. Verplichte kost voor ieder (hetero)stel dat aan kinderen wil beginnen en voor iedereen die emancipatie niet alleen wil zien als vrouwenemancipatie.
Speciaal voor mannen eindigt het boek met vijftien concrete tips. Ook voor die mannen die zich al heel geëmancipeerd vinden geldt: dat je het zelf goed doet, ontslaat je niet van de verantwoordelijkheid om de wereld eerlijker te maken. Want die is nu ook niet eerlijk voor mannen.
Over Liesbeth Tettero
Liesbeth Tettero is trainer en coach in het openbaar bestuur (www.publice.nl) en van ambitieuze vrouwen (www.feministerie.nl).