Laat ik hier maar open over zijn: van een boektitel als Moeiteloos krijg ik acuut jeuk. Mijn ervaring is dat het realiseren van iets dat de moeite waard is, zoals het schrijven van een boek, moeite kost. Soms zelfs veel moeite. Maar misschien heb ik al die jaren iets gemist; ik laat me graag overtuigen van het tegendeel.
Aansprekend
Greg McKeown schreef Moeiteloos - Maximaal resultaat met minimale inspanning als opvolger van zijn eerste boek, de bestseller Essentialisme - Tijd overhouden voor dingen die voor jou belangrijk zijn’. Wat is de link tussen beide boeken? In de woorden van de auteur: ‘Essentialisme draaide om de juiste dingen doen. Moeiteloosheid draait om dingen op de juiste manier doen.’ Beide spreken me buitengewoon aan, dus voldoende reden om de jeuk te negeren.
Net als zijn eerdere boek weet McKeown ook van zijn opvolger een soepel lezend boek te maken. Het staat weer boordevol anekdotes van bekende en onbekende protagonisten, inclusief de auteur zelf en zijn gezinsleden. De minimalistische afbeeldingen zijn krachtig en de hoofdstukindeling is helder.
Status
De inleiding - met als titel ‘Het hoeft allemaal niet zo moeilijk te zijn’ - vat het boek treffend samen. Een waardevol inzicht is een onbewuste aanname die velen, waaronder ikzelf, hebben: iets wat belangrijk is móét wel moeilijk zijn. Ook de tegenovergestelde aanname fascineert me: iets wat makkelijk is kán niet belangrijk zijn. Zo krijgt iets moeilijks meer status dan iets makkelijks. Soms terecht, soms onterecht. In Essentialisme beschreef McKeown al dat weglaten, wat iets makkelijker of letterlijk lichter maakt, best moeilijk kan zijn.
zinvolle suggesties
Na de inleiding volgen drie delen over achtereenvolgens de moeiteloze toestand, de moeiteloze actie en de moeiteloze resultaten. En ja, daar staan zinvolle suggesties in. Zo helpt plezier om in een ‘moeiteloze toestand’ of een soort flow te komen. Werk wordt makkelijker - en zo ontstaat moeiteloze actie - door eerst te bepalen welk doel je voor ogen hebt en wat daarvoor een logische eerste stap is. Ook vertrouwen helpt, waardoor je minder hoeft te controleren en gemakkelijker tot moeiteloze resultaten komt.
Allemaal waar en herkenbaar. Maar in mijn ogen ook allemaal wijd openstaande deuren.
Het boek deed me denken aan een soortgelijk boek dat ik een jaar geleden recenseerde. Ik doel op De 4 weken reset: In (ongeveer) 28 dagen meer innerlijke rust van Guardian-journalist Oliver Burkeman. Die rust sprak me destijds zo aan dat ik het boek zelfs twee keer las. Ook een soepel geschreven boek, ook boordevol sympathieke suggesties en ook grotendeels even voor de hand liggend als Moeiteloos. Mijn conclusie: vooral bevestigend, weinig nieuws.
In zijn dankwoord bekent McKeown dat hij jarenlang aan dit tweede boek heeft gewerkt; het verscheen zeven jaar na zijn eerste bestseller. Ik kan me dan ook niet aan de indruk onttrekken dat Moeiteloos met de nodige moeite tot stand is gekomen. Een bevestiging dat iets wat waardevol is moeite kan kosten.
Heb ik al die jaren toch niet iets gemist?
Na deze ego-streling blijft één punt me achtervolgen: onze vaak onbewuste link tussen moeilijk en belangrijk gaat niet altijd op. Alleen al dat inzicht maakt het lezen van dit boek de moeite waard; mijn jeuk is verdwenen.
Over Martin van Staveren
Martin van Staveren is adviseur, auteur, docent en spreker. Hij ontwikkelde het gedachtegoed voor risicoleiderschap. Met zijn bureau VSRM helpt hij organisaties doelgericht om te gaan met risico’s én kansen in complexe situaties. Hij is auteur van Risicogestuurd werken (2015), Risicoleiderschap (2018), Iedereen Risicoleider (2020) en Risicodialoog (2023).