De longlist laat zien dat verandermanagement steeds vaker wordt benaderd als een vraagstuk van cultuur, gedrag en betekenisgeving, in plaats van een lineair stappenplan. Dat is op zichzelf niets nieuws, maar wel een ontwikkeling die duidelijk doorzet. In een steeds volatielere wereld wordt het bovendien belangrijker dat organisaties leren omgaan met onzekerheid, versnelling en diepgewortelde patronen. Ook dat zien we duidelijk terug in de longlist van 2026.
Zo laat Sandra Bouckaert in Deep Democracy in de keertijd zien hoe het betrekken van verschillende perspectieven kan bijdragen aan draagvlak en veerkracht, juist wanneer organisaties onder druk staan.
Organisatiecultuur vormt daarbij een belangrijk aangrijpingspunt voor verandering. In Grote harige (organisatiecultuur)vragen van Louise Kemps en Anita van Dekken en in The Smell of the Place van Merlijn Ballieux en Guido van de Wiel staat de vraag centraal hoe diepere, vaak onzichtbare patronen het functioneren van organisaties beïnvloeden. Beide boeken bieden taal en denkkaders om cultuur bespreekbaar te maken en daarmee verandering mogelijk te maken. Daniëlle Braun kijkt in In voor- en tegenspoed vanuit antropologisch perspectief naar fusies en samenwerkingsverbanden en laat zien hoe culturele verschillen en groepsdynamiek daarin een bepalende rol spelen.
Ook De natuurlijke organisatie van Mark van Vugt en Max Wildschut benadert verandering vanuit menselijk gedrag en psychologische principes. Het boek laat zien hoe organisaties zich ontwikkelen wanneer structuur en cultuur beter aansluiten bij menselijke behoeften en evolutionaire patronen.
Reflectie op het vak van veranderen zelf komt aan bod in De veranderfilosoof van Daniël Wolfs, waarin verandermanagement wordt bekeken vanuit filosofisch perspectief. Het boek nodigt uit om stil te staan bij aannames, macht en interventies die vaak impliciet blijven in verandertrajecten. Wederopbouw van Leike van Oss en Jaap van ’t Hek onderzoekt waarom veel organisaties vastlopen bij complexe vraagstukken en pleit voor een fundamentele herziening van de manier waarop we organiseren.
Daarnaast bevat de longlist titels die verandering plaatsen in een bredere maatschappelijke en technologische context. Het versnellingseffect van Farid Tabarki en Joey Hullegie onderzoekt hoe tempo, innovatie en toekomstdenken organisaties onder druk zetten en welke gevolgen dit heeft voor bestuur en strategie. In Gamechangers laat Tom De Bruyne zien hoe kleine, gerichte ingrepen grote veranderingen kunnen bewerkstelligen in organisaties, gemeenschappen en zelfs landen.
In Leidinggeven aan innovatie laten Jeff Gaspersz en Peter Oeij - samen met zeventien experts - zien hoe organisaties vernieuwingskracht kunnen ontwikkelen en verankeren in hun dagelijkse praktijk. Het boek benadrukt dat innovatie niet moet worden gezien als een los project of een incidentele brainstorm, maar als een organisatorisch vermogen dat vraagt om nieuwsgierigheid, psychologische veiligheid en passende structuren.
Samen laten deze titels zien dat veranderen in organisaties draait om meer dan plannen en implementeren: het vraagt om inzicht in cultuur, aandacht voor menselijk gedrag en het vermogen om richting te geven in onzekere tijden.
De volledige longlist voor het Managementboek van het Jaar vind je op deze pagina.
Over Justin van Lopik
Justin van Lopik is werkzaam bij Managementboek en hoofdredacteur van Managementboek Magazine, platform voor business professionals.