De meeste bedrijven falen niet door disruptie. Ze falen doordat ze zich neerleggen bij middelmatigheid. Niet plotseling, maar geleidelijk. Stap voor stap, beslissing na beslissing, compromis na compromis ruilen ze ambitie in voor comfort en moed voor voorspelbaarheid. Middelmatigheid kondigt zich niet aan als een crisis. Ze sluipt stilletjes naar binnen en vestigt zich als een onzichtbare gewoonte.
onuitgesproken norm
De grootste bedreiging voor bedrijfsgroei vandaag is niet concurrentie, technologie of economische onzekerheid. Het is de stille normalisering van gemiddeld presteren. Wanneer ‘goed genoeg’ acceptabel wordt, stagneert groei lang voordat de cijfers dat laten zien. De organisatie oogt druk, professioneel en goed gemanaged, maar fundamenteel verandert er niets. Waar in jouw organisatie is ‘goed genoeg’ de onuitgesproken norm geworden?
illusie
Een van de hardnekkigste leiderschapsmythes is dat stabiliteit gelijkstaat aan kracht. In werkelijkheid is stabiliteit zonder vernieuwing stagnatie. Ik zie hoe leiders controle verwarren met competentie en geloven dat meer governance, meer KPI’s en meer alignment de toekomst veiligstellen. Maar markten belonen geen controle; ze belonen aanpassingsvermogen en een geloofwaardig verhaal over de toekomst van het bedrijf waar mensen bij willen horen en in willen investeren. Overmatige controle creëert een illusie van veiligheid, terwijl het vermogen om te reageren langzaam verdwijnt.
consensus
Leidt consensus echt tot betere beslissingen? Dat veel mensen het ergens over eens zijn, betekent niet automatisch dat het besluit beter is. Consensus voelt verantwoord, inclusief en volwassen. Maar in de praktijk resulteert consensus vaak in afgezwakte strategieën en uitgestelde acties. Echte groei vraagt om keuzes, en keuzes creëren onvermijdelijk weerstand. Afwezigheid van conflict is zelden een teken van helderheid; vaker is het een teken van vermijding.
motivatie
Middelmatigheid verschuilt zich ook achter de mythe van motivatie. Leiders investeren zwaar in engagement surveys, town halls en inspirerende boodschappen, in de veronderstelling dat motivatie prestaties aanjaagt. Maar motivatie zonder competentie leidt tot frustratie, niet tot resultaat. High-performance organisaties worden niet gebouwd door alleen gemotiveerde mensen, maar door capabele mensen die echte beslissingsruimte krijgen en verantwoordelijk worden gehouden voor uitkomsten.
Dat kan tegenvallen. Competenties ontwikkelen gaat met vallen en opstaan, net als leren fietsen. Ergens zijn we het plezier verloren in het feit dat niet alles meteen goed lukt. Het proces van beter worden voltrekt zich niet in een rechte lijn.
theater
Een bijzonder gevaarlijke mythe is daarom dat falen koste wat kost moet worden vermeden. Veel organisaties zeggen leren te omarmen, maar straffen falen in stilte af. Carrières stagneren, reputaties lopen schade op en experimenteren wordt theater in plaats van werkelijkheid. Het gevolg is risicomijding, vermomd als professionaliteit. Groei vraagt juist om intelligent falen: durven testen, leren, stoppen en bijsturen - zonder drama.
tijdshorizon
Middelmatigheid wordt verder versterkt door kortetermijndenken. Kwartaaldoelstellingen gaan het strategisch denken domineren, verkleinen de tijdshorizon en temperen ambitie. Als je niet bereid bent om verder vooruit te kijken dan zes maanden, blijf je verrast reageren. Langetermijninvesteringen worden uitgesteld en doorzettingsvermogen maakt plaats voor ongeduld. Toch heeft geen enkele organisatie uitzonderlijke groei gerealiseerd door alleen het volgende kwartaal te optimaliseren. Als de echte opbrengst pas na jouw termijn komt, zou je er dan nog steeds voor kiezen?
leiderschapsprobleem
In de kern is middelmatigheid een leiderschapsprobleem. Organisaties presteren zelden beter dan het denkvermogen, de moed en het karakter van hun leiders. Wanneer leiders spanning vermijden, verantwoordelijkheid uitbesteden aan systemen of vasthouden aan wat hen ooit succesvol maakte, leren zij de organisatie onbewust hetzelfde te doen.
De dood van middelmatigheid begint wanneer leiders deze mythes ontmantelen en een hardere waarheid accepteren: groei vraagt om ongemak. Het vereist helderheid boven consensus, competentie boven motivatie, verantwoordelijkheid boven uitleg en doorzettingsvermogen boven gemak.
De vraag is niet of middelmatigheid bestaat. Dat doet ze. De echte, confronterende vraag is: leid jij op een manier die haar uitdaagt — of op een manier die haar in stand houdt?
Uitzonderlijke groei ontstaat niet door méér te doen. Ze ontstaat door te weigeren middelmatigheid te accepteren als de prijs voor veiligheid.
In The Death of Average laat Misha de Sterke zien hoe leiders kunnen breken met comfortabele mythes die groei remmen. Het boek biedt scherpe inzichten voor leiders die kiezen voor ambitie, verantwoordelijkheid en echte vooruitgang. Het boek is uiteraard verkrijgbaar via Managementboek.
Over Misha de Sterke
Misha de Sterke is an entrepreneur, heading a boutique growth strategy firm called 10x Growth, a former executive of a consultancy firm and boardroom advisor for large CPG companies on Growth Strategy and Leadership.