'Waarom gedijen sommige bedrijven in onzekerheid en chaos en andere niet?' In dit nieuwste boek van Jim Collins, dat hij samen met Morten Hansen schreef, staat deze vraag centraal. Collins-fans kunnen hun hart ophalen met 'Great by Choice': veel onderzoek, interessante conclusies met de nodige uitbreiding van het managementjargon. Maar ook de Collins-critici komen ruimschoots aan hun trekken. Ze zullen zich de vragen stellen: 'Wat moeten we met deze inzichten?' en 'Is hier geen sprake van jumping to conclusions?'

Met 'The skilled facilitator' biedt Schwarz een gedegen handboek ten behoeve van het faciliteren, ongeacht of je manager, consultant, coach of trainer bent. Het boek is gebaseerd op een set van kernwaarden, aannames en principes opgezet vanuit een systeembenadering. De premisse van dit boek is dat het proces van faciliteren een positieve bijdrage levert aan de prestaties van het team.

Managers worden verleid tot veel halve waarheden. In 'Hard Facts, Dangerous Half-Truths, and Total Nonsense' worden heel wat heilige huisjes en conventionele wijsheden afgebroken of ter discussie gesteld. Jeffrey Pfeffer en Robert Sutton pleiten voor een werkwijze gebaseerd op 'feiten': Evidence Based Management. Niet de zoveelste managementtrend, maar een manier van denken en doen die toekomst en realiteit goed verbindt. Niet het 'nieuwe' zou centraal moeten staan, maar de zoektocht of iets 'waar' is. Een uitstekend boek voor alle betrokkenen in een organisatie die geïnteresseerd zijn in het doorbreken van patronen.

Wie al onder de indruk was van het boek 'Business model generatie', zal opnieuw versteld staan van de rijkdom aan informatie die 'Business Model You' biedt. Was het eerste boek gericht op de business, het tweede boek gaat over persoonlijke ontwikkeling. 'Een methode om je carrière opnieuw uit te vinden op één A4-tje', zoals de auteurs Timothy Clark, Alexander Osterwalder en Yves Pigneur het stellen.Wederom een inspirerend boek dat fraai is vorm gegeven en uitnodigt tot handelen.

Een kostelijk boekje om te lezen, met vlotte voorbeelden en aansprekende theorieën. Wie kent niet de metaforen 'reizen en trekken' die in dit boekje worden gebruikt? In menige leergang over veranderkunde worden die opgevoerd als 'need to know'. Het boekje leest als een trein maar is toch geen eenvoudige kost. Toch had ik na het dichtslaan van 'In plaats van reorganiseren' het gevoel dat ik de inhoud al eens eerder had gelezen.

Simon Sinek werd bekend door zijn presentatie op het internet bij de zogenaamde TED speeches. Zijn inzichten heeft hij nu aan het papier toevertrouwd. De vraag is: 'Heeft 'Begin met het waarom' meer te bieden dan de tien minuten zendtijd die hij reeds heeft opgeëist?' Ja en nee. 'Ja' wat betreft de beschrijving van datgene waarmee hij bekend is geworden: de uitleg van zijn 'gouden'cirkel' . Die is zeer instructief. 'Nee' wat betreft het uitmelken van het gehele concept en de traagheid die dat in het boek teweegbrengt.

Het zogenaamde 'maakbaarheidsdenken', dat de 'menselijke maat' op de tweede of laatste plaats zet en de grenzen op dat terrein flink overschrijdt: mensen haken af door verlies aan zingeving, ziekte of burn-out. In 'Kleefstof van de menselijke maat' bieden Peter van den Boom en Rob Vinke een alternatief voor deze instrumentele benadering. Kenmerkend voor die benadering is Tevens illustreren de auteurs op gedetailleerde wijze hoe en wanneer de mens de ratio centraal stelde en emoties negeerde.

Marguardt heeft een prachtig boek geschreven over een vaardigheid die we als kind beheersten en later als volwassenen steeds meer zijn gaan omzeilen. Het is verrassend om te zien hoeveel achtergrondinformatie de kunst van het vragenstellen bevat. Wie namelijk denkt dat hij met het onderscheid tussen open en gesloten vragen genoeg van dit onderwerp weet, komt bedrogen uit. 'Leading with questions' van Michael Marguardt is een aanrader voor alle leidinggevenden.

Esther de Haan en Eva Beerends werden door het gedachtegoed van de boeken 'Presence' en 'Theory U' beïnvloed en besloten een praktijkboek te schrijven, gebaseerd op 'Theory U' van Otto Scharmer. Geen gemakkelijke opgave, als je bedenkt dat de U-theorie erg abstract is. Desondanks zijn de auteurs goed in hun opzet geslaagd en tonen ze op een zeer lezenswaardige manier de link naar de praktijk.

In 'De consultancy methode' legt Marc Baaij een rationele denkwijze op een heldere manier uit. De methode is gebaseerd op de inzichten van een van de oud-werknemers van McKinsey en biedt een uitstekende basis om gestructureerd tot probleemanalyse te komen. Het boek is prettig om te lezen en wordt hier en daar verluchtigd met tekeningen van de hand van de auteur.

Voor wie echt geïnteresseerd is in drijfveren, is 'Driven' verplichte leesvoer. Paul Lawrence en Nitin Nohria komen met een interessante theorie over vier aangeboren drijfveren, die de basis vormen van elk menselijk handelen. Omdat de drijfveren onafhankelijk van elkaar functioneren, leveren ze ook de nodige herkenbare spanningen op. Aan de hand van cases over Ierland, het communisme ten tijde van Jeltsin, Hewlett Packard en General Motors wordt de verbinding tussen theorie en praktijk gelegd.

Hoewel dit boek verschenen is in een serie die gaat over groepstherapie, is de inhoud zeer goed bruikbaar voor een manager die meer uit zijn team wil halen. In 'De kracht van groepen' beschrijft Theo Hoijtink op zeer overzichtelijke wijze de belangrijkste inzichten uit de literatuur op het gebied van groepsdynamica. Geen geringe opgave voor wie bedenkt dat de omvang van dit onderwerp tamelijk ruim is.

Wie geïnteresseerd is in psychologie maar niet alles voor zoete koek wil slikken, vindt in '59 seconden' veel van zijn gading. Een vlot geschreven boek maar tegelijkertijd zeer goed onderbouwd. Richard Wiseman neemt je mee naar alledaagse onderwerpen, vertelt welke mythes er over het onderwerp bekend zijn en geeft hulpmiddelen die je kunt inzetten om een vraagstuk soms veel simpeler aan te pakken.

Wie geïnteresseerd is om meer achtergrondinformatie te vergaren bij de stelling: 'Wat de school onderdrukt, hebben we nodig in de 21e eeuw', raakt met 'Het element' van Sir Ken Robinson een aardig eind op weg. Het boek heeft als boodschap dat mensen op zoek moeten gaan naar die dingen waar ze passie voor hebben. Ze zijn dan volgens de auteur in hun 'element'. De school speelt daarbij volgens Robinson echter een negatieve rol. Het boek is goed onderbouwd, leest zeer prettig en is gelardeerd met de nodige humor.

In 'Soorten Intelligentie' pleit Howard Gardner voor de benadering van 'meervoudige intelligentie'. Hij stelt dat intelligentie meer is dan 'het verbaal logische' en het 'linguïstische', twee vormen van intelligentie die dominant aanwezig zijn in de westerse maatschappij. Het zal de lezer niet verbazen dat de auteur de nodige kritiek heeft op de IQ-test. 'Intelligentie is te belangrijk om overgelaten te worden aan de intelligentietest'.

Een schat aan instrumenten aan om als coach op te kunnen treden in 'Coachen vanuit een veelzijdig perspectief'. De instrumenten zijn alle afkomstig uit het NLP (Neuro Linguistisch Programmeren) waarin Robert Dilts inmiddels zijn sporen dik verdiend heeft. Zijn docent Gregory Bateson heeft hem in zijn denken behoorlijk beïnvloed en dat zie je in dit boek duidelijk terug. Geen gemakkelijk boek qua inhoud maar wel een boek dat de lezer de nodige diepgang kan bieden, mits hij zich kan vinden in de onderliggende uitgangspunten.

Van 'leren in het werk' weten we het minst, hoewel dat het meeste voorkomt, aldus Leontine Bibo, Karin Derksen en Sjors van der Heide. Zij willen daar graag verandering in brengen en pleiten in 'Leren? Ik werk liever' voor het zogenaamde 'werkleren'. De organisatieadviseurs van bureau EMC beschrijven hoe zij performancevraagstukken van hun klanten vertaalden naar 'leren in het werk'. De vraag is of ze in hun aanpak geslaagd zijn.

'The 9 disciplines of a facilitator' beschrijft het persoonlijk ontwikkelingspad voor een leidinggevende of facilitator. Omdat er veel literatuur in het boek is verwerkt heeft het een nogal hoge abstractiegraad. Voor wie op zoek is naar snelle 'how to tools' is het geen aanrader. Wie daarentegen geïnteresseerd is in een samenhangend framework van concepten, aangeduid als 'disciplines', vindt er een schat aan informatie in. Bovendien bieden de auteurs de lezer een inkijkje in hun werk als adviseur bij de talloze internationale organisaties die zij ondersteund hebben.

Een boek voor fijnproevers, bedoeld voor die mensen, die in hun organisatie leer- en denkprocessen willen bevorderen. 'Learning for action', biedt een overzicht van denkgereedschappen die ingezet kunnen worden ter bevordering van leerprocessen, zonder evenwel 'voorschrijvend' te zijn. De denkwijze waarop het boek is gebaseerd wordt aangeduid met SSM (Soft Systems Methodology). Een term overigens die snel tot verwarring kan leiden.

Hoewel dit boek reeds in 2001 in de VS verscheen, is de inhoud totaal niet verouderd. Sterker nog: 'Management van het onverwachte' is eigenlijk zeer actueel met de vele onverwachte gebeurtenisssen waarmee organisaties te maken hebben, zoals natuurrampen, crises en terrorisme. Karl Weick en Kathleen Sutcliffe illustreren op duidelijke wijze wat organisaties kunnen leren van organisaties die dagelijks zeer alert moeten zijn op het onverwachte. Want dat doen ze significant beter dan andere organisaties. Een fraai boek voor iedereen die steeds meer tegen de grenzen van hoge verwachtingen en wishful thinking-plannen aanloopt.